MagazynSztuki.pl

Malarstwo barokowe

Barok to epoka, która zaznaczyła się w sztuce, literaturze, architekturze między XVI a XVIII wiekiem. Barok nastąpił zaraz po renesansie i był swoistym sprzeciwem wobec niego, a właściwie sprzeciwiał się jego rozumowemu podejściu do rzeczywistości, skupiał się głównie na religijności i mistycyzmie.

Dlatego też ten kierunek uważany jest za jeden z najbardziej ulubionych w kościele katolickim – w obecnych czasach dzieła w stylu barokowym są najchętniej widziane w świątyniach.

Najważniejsze założenia baroku to: ruch, dynamika, łączenie elementów, oryginalność, wzrost rola koloru i światła, teatralność, no i głównie tematyka religijna i mitologiczna. Właśnie w malarstwie baroku to ostatnie założenie jest najbardziej widoczne. Jeśli ktoś pokaże nam obraz przedstawiający biblijne sceny, na którym w dużej mierze nastrój buduja półmroki, to w ciemno można strzelać, że namalowany jest w stylu barokowym.

Caravaggio, Dawid z głową Goliata, 1609-1610

Popularyzatorami malarstwa barokowego byli oczywiście artyści włoscy. Prekursorem był Caravaggio, chyba najwybitniejszego przedstawiciela tego stylu, po nim Luca Giordano, Giovanni Battista Tiepolo, Giovanni Battista Piazzetta. W pozostałych krajach europejskich nie był to tak ważny nurt, oprócz Hiszpanii, w której czas działalności malarzy barokowych uważa się za złoty wiek tej formy sztuki. Najznamienitszy malarz tego okresu to Diego Velázquez. Na północy kontynentu w tym czasie tworzyli oczywiście Rubens i Rembrandt. Obrazy Rubensa są chyba najbardziej znanymi obrazami barokowymi.

Rembrandt, Lekcja anatomi doktora Tulpa, 1632

Oprócz scen czysto religijnych malarstwo w tym okresie podejmowało jeszcze tematykę martwej natury, portretów, pejzaży i scen rodzajowych. W tych kategoriach mamy takie dzieła jak: „Śmierć Marii”, „Trzy Gracje”, „Lekcja anatomii doktora Tulpa”, „Rebeka u studni”. Jednak najbardziej cenione i rozsławione są te, oparte na tematyce religijnej, czyli „Zdjęcie z krzyża”, „Wniebowzięcie NMP”, „Ukrzyżowanie”, „Ostatnia Komunia Św. Franciszka z Asyżu”, „Chrystus ukrzyżowany”.

W Polsce barok w malarstwie pojawił się w jego schyłkowej fazie i nie odegrał wielkiej roli. Był ulubionym stylem króla Jana III Sobieskiego. Barok w sztuce polskiej łączony jest z sarmatyzmem, czyli obrazy to głownie portrety szlacheckie.